AI: De Doos van Pandora is Geopend

In de werken van de oude Griek Hesiodus werd gesproken over de zogeheten "doos van Pandora", en is een term die we vandaag de dag nog regelmatig horen. Dit verhaal uit de oude Griekse mythologie gaat over een vrouw die Pandora heet en van de goden een mysterieuze kruik meekrijgt (door Erasmus foutief vertaald als "doos"), waarbij ze expliciet gewaarschuwd werd deze niet te openen. Haar nieuwsgierigheid won het echter, en ze besloot om de kruik toch te openen, waardoor allerlei rampzalige dingen gebeurden. Wie nu onwillekeurig aan de gebeurtenis van Eva en de Boom van Kennis van Goed en Kwaad moet denken, is zeker niet gek. Het is goed mogelijk dat Hesiodus zijn verhaal hierop heeft geïnspireerd. Waar de gebeurtenis van Eva vooral draait om het verkrijgen van macht (Eva luisterde naar de slang, die zei dat ze als God kon worden), draait het verhaal van Pandora echter om nieuwsgierigheid. Ze tilde het deksel maar een heel klein beetje op, maar het zette toch een hele reeks van onfortuinlijke en onomkeerbare gebeurtenissen in gang. Ik geloof dat dit met AI momenteel ook gebeurt. Ja, zelfs al gebeurd is. Het is niet meer terug te draaien. De tandpasta is uit de tube, en niemand kan die er meer in doen. Of toch wel?

"Toen zei de slang tegen de vrouw: U zult zeker niet sterven."
​(Gen. 3:4, HSV)

Voordelen
De komst van artificiële intelligentie (AI) werd een aantal jaren geleden met luid gejuich onthaald. Hoewel velen hadden gewaarschuwd voor de nadelen, was het vooral optimisme dat overheerste. Het zou de mensen gaan helpen om sneller en beter te kunnen werken. Om ziektes op te sporen en die te elimineren. Het kon niet op. Het zou vooral veel voordelen hebben voor ons mensen. Precies drie jaar na het uitbrengen van de bekendste AI, ChatGPT, is het tijd om de balans op te maken. Heeft het ons echt ons écht zo goed geholpen? Wel, eerlijk gezegd zie ik vooral veel nadelen.

Nadelen
Met de komst van AI zijn veel mensen hun baan kwijtgeraakt. In dit artikel wordt verteld dat er al enorme ontslagrondes zijn geweest onder kantoorpersoneel, en dat dit op kan gaan lopen tot een reductie van 80%. Ja, het is fijn als men efficiënter kan werken, maar laten we als christenen niet vergeten dat wij mensen bedacht zijn door onze Schepper om dingen te doen (Genesis 2:28, 3:23). Het is niet goed als mensen zich vervelen. Maar dit is bij lange na niet het enige nadeel.

"Daarom zond de HEERE God hem weg uit de hof van Eden, om de aardbodem te bewerken, waaruit hij genomen was." (Genesis 3:23, HSV)

Afhankelijkheid
Doordat AI eigenlijk bijna niet meer uit ons leven weg te denken is, worden we er langzaam maar zeker afhankelijker van. Ik bedoel, toets een zoekterm in op Google en u ziet bovenaan de resultaten al meteen een AI-analyse van uw vraag. Het maakt het zoekproces sneller, want dit scheelt veel scrollen naar de juiste bronnen. In feite was het gebruik van een zoekmachine natuurlijk op zichzelf ook alweer een verbetering van het spitten in de bibliotheek. Toch maakt het ons mensen steeds afhankelijker van deze AI-machines, en daarmee intellectueel steeds luier.

Hersenrot
Wie weleens hersenscans heeft gezien van mensen met een verslaving, is zich ongetwijfeld rot geschrokken. Hele delen van de hersenen zijn vervormd geraakt door de afhankelijkheid van bepaalde middelen. Sommige delen zijn zelfs afgestorven. Zo erg is het nog net niet met het gebruik van ChatGPT, maar onderzoekers maken zich wel ernstige zorgen, vertelt techgoeroe Guy Turner in de video hiernaast.

Hoop
Guy heeft overduidelijk geen christelijk wereldbeeld, en de video eindigt daarom met een hoopvolle noot. Ook de Griekse mythe over de doos van Pandora eindigt met een een boodschap van hoop. Toch ben ik als christen minder hoopvol. In de Bijbel, de énige échte waarheid die een christen zou moeten lezen, staat immers dat dit AI-avontuur heel wat minder positief afloopt. Dit erkent ook christen en luitenant-kolonel Robert Maginnis, die onlangs aanschoof bij het board van SkywatchTV om zijn bevindigen over AI te delen, vanuit zowel christelijk als militair perspectief.

" 14. En het misleidt hen die op de aarde wonen door middel van de tekenen die het gegeven zijn te doen voor de ogen van het beest. En het zegt tegen hen die op de aarde wonen, dat zij een beeld moeten maken voor het beest dat de wond van het zwaard had en weer levend werd. 15. En hem werd macht gegeven om een geest te geven aan het beeld van het beest, opdat het beeld van het beest zelfs zou spreken, en zou maken dat allen die het beeld van het beest niet zouden aanbidden, gedood zouden worden." (Openbaring 13:14-15, HSV)

Dilemma
Maginnis betoogt dat AI behalve voordelen vooral ook veel nadelen heeft. Hij noemt bijvoorbeeld hoe AI eigenlijk steeds meer informatie in het publieke domein slingert, die niet per sé betrouwbaar is, maar wél als zodanig wordt aangenomen door velen. Mensen gebruiken AI om te factchecken, maar vergeten vaak dat AI nog steeds veel fouten maakt, al dan niet bewust zo geprogrammeerd. Ook menen mensen dat AI in staat is om neutraal en zonder emotie volledig rechtvaardige beslissingen te maken op basis van vooraf ingestelde parameters. Zo kan het bijvoorbeeld uitrekenen of die kunstheup voor je 101-jarige oma nog vergoed moet worden, of dat dit eigenlijk niet meer de moeite waard is, omdat ze vermoedelijk niet lang meer te leven heeft. Het roept ernstige morele dilemma's op als we dit soort beslissingen gaan uitbesteden aan AI.

AI-goden
Ook de rechtspraak en het landsbestuur zal op den duur steeds afhankelijker gaan worden van AI, omdat verondersteld wordt dat zij volledig neutraal en rechtvaardig is. AI wordt in dat opzicht eigenlijk eigenschappen toegedicht die wij christenen toeschrijven aan God. Alléén God is echter rechtvaardig, en de zogenaamde rechtvaardigheid van AI is enkel tot stand gekomen door hoe zij geprogrammeerd is, en door middel van democratische en zelflerende processen. Het gevaar is echter dat AI op den duur de feitelijke macht zal gaan krijgen, omdat vrijwel iedereen in de seculiere maatschappij zal gaan vertrouwen op haar "rechtvaardige" besluiten.

School
In het gesprek wordt duidelijk dat AI inmiddels niet meer weg te denken is, en dat we als christen goed zullen moeten nadenken over hoe we ons in deze nieuwe realiteit moeten gaan manoeuvreren. Beschermen we onze kinderen voldoende? Laten we hen AI gebruiken, en zo ja: hoe doen we dat dan precies? Ook op school wordt het gebruik ervan immers toegestaan of zelfs aangemoedigd. Veel intellectuele seculieren zien gelukkig ook het gevaar van AI, en laten hun kinderen AI daarom enkel op een heel specifieke manier gebruiken. Niet om hun huiswerk te maken, zodat zij intellectueel lui worden, maar meer als een tutor, en zelfs dan nog enkel onder toezicht van een ouder of leraar. 

"En de HEERE zei: Zie, zij vormen één volk en hebben allen één taal. Dit is het begin van wat zij gaan doen, en nu zal niets van wat zij zich voornemen te doen, voor hen onmogelijk zijn." (Genesis 11:6, HSV)

Genesis
Het wordt er voor ons christenen niet makkelijker op in deze wereld. De ontwikkelingen gaan razendsnel, en de verleiding is groot om er gebruik van te maken, met alle gevolgen van dien. Zijn we als christen in staat om het beest dat AI heet, te controleren? Of heeft dit beest óns in zijn macht? Deze week bleek dat de Amerikaanse president Trump de ontwikkeling van AI nóg verder wil versnellen, met de Genesis-missie. Alsof het allemaal al niet snel genoeg gaat. Hij wil hiermee AI eigenlijk integreren in praktisch álle aspecten van de Amerikaanse samenleving, die daarmee ongetwijfeld de wereld zal gaan domineren. China zal niet achter willen blijven, wat natuurlijk ook geldt voor Rusland en uiteindelijk zelfs de EU en andere economische grootmachten.

Slot
Er zal een systeem worden opgetuigd dat mensen zal laten denken dat zij goden zijn. Een soort moderne toren van Babel, zoals sommige eindtijdblogs dit nu al noemen. Terug naar Genesis 11. Een wereld waarin mensen God niet meer nodig denken te hebben. De geest is uit de fles, en onze kinderen zullen in een heel nieuwe wereld gaan opgroeien, die er niet noodzakelijkerwijs veel leuker op zal gaan worden. Is dit nog terug te draaien? Ja, uiteindelijk wel. Enkel een goddelijke interventie zal dit proces nog kunnen stoppen. En dat is precies waar het boek Openbaring dan ook over gaat. Ik vermoed dan ook dat Jezus dit niet heel lang meer zal aankijken, maar binnenkort terug zal komen om ons christenen op te nemen tot de hemel. Wat zie ik daarnaar uit. U ook? Maranatha!