De 70 Generaties

Recentelijk hebben we gesproken over welke vertaling van het Oude Testament het meest betrouwbaar is. Hieruit bleek onomstotelijk dat de Septuagint (LXX) overduidelijk de voorkeur heeft, hoewel God natuurlijk zeker recht kan slaan met een kromme stok. Ik begrijp dat dit nieuws voor sommigen schokkend is, en het heeft dan ook gezorgd voor heftige (en soms zelfs onbeschofte) reacties, maar begrijp dat dit niet bedoeld is om uw hoop weg te nemen, zoals ik ook al duidelijk in dat artikel heb aangegeven. Dat zal ik in dit artikel nog eens illustreren door te kijken naar de profetie over 70 generaties. Maar eerst: hoe kunnen we dan precies weten dat de Masoretische Tekst niet klopt? Laat me u een aantal vragen stellen om te laten zien waarom de Septuagint de voorkeur heeft.

Citaten
Hoe kan het dat 80-90% van de citaten uit het Nieuwe Testament vrijwel identiek zijn met de Septuagint? Hieronder ziet u wat voorbeelden van enkele vergelijkingen. Hoewel de tekst natuurlijk grotendeels overeenkomt, zijn er belangrijke verschillen in wat er weggelaten, toegevoegd of aangepast is. Stel uzelf hierbij de vraag: wie heeft er hier belang bij om die zaken weg te laten of aan te passen? Let wel, dit is nog maar een klein fragment van alle voorbeelden die ik zou kunnen noemen.​

Citaat LXX:

​" 18. Zie, Mijn Knecht, Die Ik uitverkoren heb, Mijn Geliefde, in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft; Ik zal Mijn Geest op Hem leggen en Hij zal aan de heidenen het oordeel verkondigen. 19. Hij zal niet twisten en niet roepen, en ook zal niemand Zijn stem op de straten horen. 20. Het geknakte riet zal Hij niet breken en de walmende vlaspit zal Hij niet doven, totdat Hij het oordeel uitvoert tot overwinning. 21. En op Zijn Naam zullen de heidenen hopen." (Mattheüs 12:18-21, HSV)

Tekst MT:
​
"​ 1. Zie, Mijn Knecht, Die Ik ondersteun, Mijn Uitverkorene, in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft; Ik heb Mijn Geest op Hem gelegd. Hij zal tot de heidenvolken het recht doen uitgaan. 2. Hij zal niet schreeuwen, Hij zal Zijn stem niet verheffen, Hij zal Zijn stem op straat niet laten horen. 3. Het geknakte riet zal Hij niet verbreken, de uitdovende vlaspit zal Hij niet uitblussen; naar waarheid zal Hij het recht doen uitgaan. 4. Hij zal niet uitdoven, Hij zal niet geknakt worden, totdat Hij het recht op aarde zal hebben gevestigd. De kustlanden zullen uitzien naar Zijn onderricht." (Jesaja 42:1-4, HSV)

Akiva
Zoals Doug Woodward in zijn boek "Rebooting the Bible" duidelijk beargumenteert, is er een duidelijke samenzwering gaande nadat Jezus in de eerste eeuw allerlei profetieën uit het Oude Testament vervulde. Het belangrijkste kopstuk hierbij is rabbi Akiva, zo vertelt Woodward. Hij heeft zijn uiterste best gedaan om de vele Messiaanse voorprojecties te vertroebelen of zelfs weg te laten, zoals in het volgende voorbeeld.

Citaat LXX:

"Daarom zegt Hij bij Zijn komst in de wereld: Slachtoffer en graanoffer hebt U niet gewild, maar U hebt voor Mij een lichaam gereedgemaakt."
(Hebreeën 10:5, HSV)

Tekst MT:

"​U hebt geen vreugde gevonden in slachtoffer en graanoffer, U hebt Mijn oren doorboord; brandoffer en zondoffer hebt U niet geëist."
​(Psalm 40:7 ​, HSV)

Kenan
Een andere vraag die u zichzelf moet stellen, is: "Waar is Kenan in Genesis 11?" Hij komt namelijk wél voor in de geslachtslijn van Jezus in Lukas 3. Wat wist Lukas dat de schrijvers van de Masoretische Tekst niet wisten? De Septuagint vermeldt hem immers wél. Vergelijk onderstaande teksten maar eens. Ook hierbij weer de vraag: "Wie heeft er belang bij om dit weg te laten? Daar gaan we het in de volgende alinea's over hebben.

" 35. de zoon van Serug, de zoon van Rehu, de zoon van Peleg, de zoon van Heber, de zoon van Selah, 36. de zoon van Kenan, de zoon van Arfachsad, de zoon van Sem, de zoon van Noach, de zoon van Lamech." (Lukas 3:35-36, HSV)

" 12. Arfachsad had vijfendertig jaar geleefd, toen hij Selah verwekte. 13. Arfachsad leefde, nadat hij Selah verwekt had, vierhonderddrie jaar; en hij verwekte zonen en dochters." (Genesis 11:12-13, HSV)

Essenen
Er was een sterke Messiasverwachting rond het jaar 0, en dat had alles te maken met de jaartelling die te doen was vanuit de Bijbel en gegevens uit andere geschriften die ook door de Essenen uit het Israëlische Qumran bewaard werden. Deze groep Essenen wordt ten onrechte weleens een sekte genoemd, wat te wijten is aan een gnostische groep die in dezelfde periode in Alexandrië leefde, en dezelfde naam gebruikte, waardoor generaliserende academici hen op dezelfde grote hoop gooiden. Deze twee groepen Essenen hadden overduidelijk verschillende overtuigingen en leefden op verschillende plekken, aldus dr. Ken Johnson. De Essenen zijn vooral bekend geworden door de vondst van vele zgn. Dode Zeerollen, documenten die tezamen met vele Bijbelteksten werden gevonden in grotten bij de Dode Zee. Behalve dat deze kopieën van de Bijbel nóg ouder zijn dan de Masoretische Tekst, en zij vrijwel identiek aan de Septuagint zijn, werden er ook fragmenten van het boek 1 Henoch gevonden. Ik voeg hierbij bewust de 1 toe, omdat 2 Henoch en 3 Henoch overduidelijk rabbijnse fictie is waarin vele dwaalleringen staan. Ik ga nu inhoudelijk even niet in op de kwestie of 1 Henoch nu wel of niet gelezen moet worden door christenen, maar het gaat me even om de perceptie. Het feit dat de Essenen in die tijd het belangrijk vonden om bewaard te worden, geeft al aan dat ze belang hechtten aan de inhoud ervan. De sterke Messiasverwachting had mogelijk te maken met pogen om uit te rekenen wanneer de Messias ongeveer zou komen. In het boek Henoch vinden we in hoofdstuk 10 de volgende tekst:

"Als al hun [de gevallen engelen, red.] zonen [de nephilim, red.] elkaar vermoorden, en wanneer ze de vernietiging van hun geliefden zien, bind hem [Semyaza, red.] voor zeventig generaties onder de heuvels van de aarde, tot de dag van hun oordeel en hun einde, tot het oordeel dat voor alle eeuwigheid is, volbracht is." (Henoch 10:12, Knibb)

Messias
Woodward geeft aan dat de Joden verwachtten dat er rond het jaar 5600 na de schepping een Messias zou komen om de wereld te verlossen en oordeel te brengen. Achteraf weten wij dat dit in twee fases zou gebeuren; de eerste komst was om verlossing te brengen en Zijn tweede komst zal in het teken staan van het oordeel. Dit was voor een Jood in het Oude Testament echter niet altijd goed zichtbaar. Jezus citeert in Lukas 4 een tekst uit Jesaja 61, en stopt daar bij wijze van spreken bij een komma (die bestonden toen nog niet, maar u begrijpt wat ik bedoel). Vervolgens vertelt hij dat het deel vóór die komma is vervuld. Die komma duurt nu echter al bijna 2000 jaar! Het oordeel zou nog vele eeuwen op zich laten wachten. Hieronder kunt u die teksten vergelijken.

" 18. 'De Geest van de Heere is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft; Hij heeft Mij gezonden om aan armen het Evangelie te verkondigen, om te genezen wie gebroken van hart zijn, 19. om aan gevangenen vrijlating te prediken en aan blinden het gezichtsvermogen, om verslagenen weg te zenden in vrijheid, om het jaar van het welbehagen van de Heere te prediken.' 21. Hij begon tegen hen te zeggen: 'Heden is deze Schrift in uw oren in vervulling gegaan.'" (Lukas 4:18-19, 21, HSV)

" 1. De Geest van de Heere HEERE is op Mij, omdat de HEERE Mij gezalfd heeft om een blijde boodschap te brengen aan de zachtmoedigen. Hij heeft Mij gezonden om te verbinden de gebrokenen van hart, om voor de gevangenen vrijlating uit te roepen en voor wie gebonden zaten, opening van de gevangenis; 2. om uit te roepen het jaar van het welbehagen van de HEERE en de dag van de wraak van onze God; om alle treurenden te troosten." (Jesaja 61:1-2, HSV)

Generaties
Mogelijk hadden de Essenen dus door de tekst uit Henoch 10:12 het idee gekregen dat mét dat het oordeel over de gevallen engelen en hun leider Semyaza, ook de Messias zou komen. In Psalm 90:10 wordt vermelding gemaakt van een generatie die 70 tot 80 jaar duurt, dus een simpele rekensom zou 70x70 ofwel 4900 jaar tot 70x80 ofwel 5600 jaar geven. De 400 zgn. "stille jaren" tussen het Oude en Nieuwe Testament waren dus een heel potente periode waarin de Messiasverwachting bleef groeien. Zoals u in het vorige artikel hebt kunnen zien, naderde men in die tijd volgens de LXX-jaartelling het jaar 5600, waardoor veel Essenen uiteindelijk christen werden. Academici hebben zich vaak afgevraagd waarom deze groep zo plots leek te verdwijnen, maar de massale bekering tot het christendom lijkt hiertoe de meest logische redenering. 

Reconstructie
Hoewel de kwade "overheden" van de wereld inderdaad tentoon werden gesteld door de overwinning van Jezus aan het kruis (Kol. 2:15), was er in technische zin nog geen sprake van een "oordeel" over deze entiteiten. Het oordeel werd hen echter wel aangezegd door Jezus in Mattheüs 16:18-19, toen hij tégen hen predikte aan de voet van de berg Hermon, waar alle ellende uit Genesis 6 begonnen was. Rabbi Akiva en zijn consorten hebben dit dus vermoedelijk als een bedreiging gezien voor hun theologie, en derhalve getracht de duur van totale geslachtslijn aan te passen, zodat het zelfs amper de 4000 jaren haalt. Nogmaals, zie ook het vorige artikel. Ook was er een andere rekensom te doen, als we de namen van Henoch tot en met Jezus op een rijtje zetten. Let wel, we tellen vanaf Henoch, want dat is het moment dat Henoch deze profetie over de 70 generaties te horen krijgt. Haal Kenan hier echter tussenuit, en we hebben er maar 69. Ook dat is vermoedelijk de gedachte geweest, als we een reconstructie mochten maken op basis van Lukas 3. Kijk hieronder maar eens.

1. Henoch
2. Methusalach
3. Lamech
4. Noach
5. Sem
6. Arfachsad
7. Kenan
8. Selah
9. Heber
10. Peleg
11. Rehu
12. Serug
13. Nahor
14. Terah
15. Abraham
16. Izak
17. Jakob
18. Juda
19. Perez
20. Esrom
21. Aram
22. Aminadab
23. Nahesson
24. Salmon

25. Boaz
26. Obed
27. Isaï
28. David
29. Nathan
30. Mattatha
31. Maïnan
32. Meleas
33. Eljakim
34. Jonan
​35. Jozef
36. Juda
37. Simeon
38. Levi
39. Matthat
40. Jorim
41. Eliëzer
42. Joses
43. Er
44. Elmodam
45. Kosam
46. Addi
47. Melchi
48. Neri

49. Sealthiël
50. Zerubbabel
51. Rhesa
52. Joannas
53. Juda
54. Jozef
55. Semeï
56. Matthathias
57. Maäth
58. Naggai
59. Esli
60. Naüm
61. Amos
62. Mattathias
63. Jozef
64. Janna
65. Melchi
66. Levi
67. Matthat
68. Heli
69. Jozef
70. Jezus

Henoch
"Maar.. Hoe zit het dan met de daadwerkelijke uitvoering van dit oordeel? En moeten we sowieso wel waarde hechten aan dit boek van Henoch?" Persoonlijk zie ik het boek niet als geïnspireerd, maar tegelijk wel als historisch waardevol. We moeten geen theologie halen uit buitenbijbelse boeken, omdat die soms af kan wijken, maar dat neemt niet weg dat we ze helemaal als fictie af moeten doen. Ook Petrus (2 Petr. 2:4) en Judas (Jud. 1:14-15) citeren immers uit dit werk (vergelijk bijv. 1 Henoch 1:9), en zelfs Jezus Zélf verwijst er impliciet naar in Mattheüs 22. Hij geeft daarin antwoord op een strikvraag van de Farizeeën over huwelijken in de hemel en verwijst hen in vers 29 naar de 'schriften'. In vers 30 geeft Hij hen vervolgens antwoord, maar dit is een antwoord dat je nergens letterlijk in de Bijbel terug zult vinden. We vinden dat antwoord echter wél in de geschriften van Henoch, te weten: hoofdstuk 15, vers 5 tot en met 7. Dit betekent echter níet dat we het boek als canoniek moeten beschouwen, want we weten simpelweg niet wat er precies mee gebeurd is. De versie waarnaar Jezus en Zijn halfbroer Judas verwijst, kan een originele versie zijn die inmiddels wat aan is gepast door latere rabbi's. Aangezien de profetie over de 70 generaties al op 2 manieren wees naar Jezus' eerste komst, is het echter wellicht lonend om eens te kijken naar wat het zou kunnen zeggen over Zijn tweede komst. 

Anderson
We zijn in het voorbeeld hierboven uitgegaan van een generatie van 80 jaar, zoals aangegeven in Psalm 90:10, maar op andere plekken in de Bijbel worden andere suggesties gegeven. Wat dacht u bijvoorbeeld van Genesis 6:3, waar een generatie als 120 jaren wordt beschreven. Een snelle rekensom geeft voor 70 generaties van 120 jaar namelijk 8400 jaren. Haal hier een 1000-jarig vrederijk vanaf, en we belanden opeens bijna in het huidige jaartal, dat ik berekend heb op basis van de Septuagint: 7401. Hierin heb ik echter een aantal zaken over het hoofd gezien. Zo moeten de 69 zgn. "jaarweken" van Daniël 9 eigenlijk ingekort worden van 483 naar 476 jaren, omdat we rekenen met profetische jaren van 360 dagen in plaats van 365. Immers, ook in Openbaring wordt telkens diverse malen gesproken over 1260 dagen, wat 3,5 jaar zou moeten voorstellen. Wie even snel rekent, weet dat dit jaren van 360 dagen moeten zijn. En waarom zou de 70e jaarweek in jaren van 360 dagen gerekend moeten worden, terwijl de andere 69 in jaren van 365 jaar berekend worden? Dat slaat natuurlijk nergens op. Sir Robert Anderson, die op grond van deze redenering precies de datum van Jezus' intocht (6 april, 32AD) en kruisiging wist te bepalen, heeft daar dus wel degelijk een goed punt. Door deze correctie komen we dus uit op het jaar 7394, wat een marge geeft van 6 jaren. Nét een jaar te weinig voor de 7 jaren van de zogenaamde "Grote Verdrukking".

Slot
Dit stemt tot nadenken; zijn er wellicht nog meer details over het hoofd gezien? Zijn de leeftijden van de patriarchen in sommige gevallen afrondingen? Werd er bijvoorbeeld naar boven of naar onder afgerond? In onze cultuur is het normaal om naar beneden af te ronden, maar was dat toen ook het geval? Ook is het begin van het jaar in de Joodse traditie niet op 1 januari, maar in het najaar; op Rosh HaShana, ofwel het Bazuinenfeest. Misschien is het dus eigenlijk nog maar het jaar 7393. Hoe het ook zij, het blijft lastig om het exacte jaartal te bepalen, hoewel dit voor God natuurlijk geen enkel probleem is. Wat in elk geval een feit is, is dat we gigantisch dichtbij de zgn. opname zijn. Gebeurt die dit jaar? Of pas in 2025? We zien de tekenen overal om ons heen; de staat van de wereld beweegt in rap tempo naar de situatie in Openbaring toe, zoals we in de afgelopen weken in deze 10-delige serie gezien hebben. Verlies de hoop niet, broeders en zusters! Hij komt spoedig! (: God bless en maranatha!