Eens Gered, Altijd Gered (Deel XXX): Schipbreuk Lijden

Kan het geloof van een wedergeboren christen "schipbreuk lijden", zoals Paulus dat in zijn brief aan Timotheüs noemt? Lijkt dat de doctrine van EGAG (eens gered, altijd gered) niet tegen te spreken? En hoe zit het dan als Paulus bovendien schrijft dat hij die persoon aan de satan overlevert? Is die persoon dan nog wel gered? Hoe zit dat? In dit artikel zullen we eens nauwkeuriger kijken naar wat Paulus hier allemaal over zegt, en tegelijk ook wat hij er níet over zegt. Hopelijk wordt aan het einde van dit artikel duidelijker dat onze redding zeker is en blijft, hoewel het natuurlijk absoluut niet de bedoeling is dat ons geloof schipbreuk lijdt.

"En behoud het geloof en een goed geweten. Sommigen hebben dit verworpen en hebben in het geloof schipbreuk geleden. Tot hen behoren Hymeneüs en Alexander, die ik aan de satan overgegeven heb, opdat zij zouden leren niet meer te lasteren." (1 Timotheüs 1:19-20, HSV)

Schip
Het is een heel visuele beschrijving: Schipbreuk lijden. We kennen denk ik allemaal wel iemand in onze omgeving waarvan we weten dat hij of zij ooit erg dichtbij Jezus leek te leven, en nu misschien wel de gekste dingen gelooft, leert of doet. Ik wel in elk geval. Ze zijn als schepen die ooit op de goede koers lagen, maar ergens in hun levenswandel een verkeerde afslag hebben genomen en op een zandbank strandden. Het roept een hoop vragen op. De Calvinist denkt wellicht: "Waren deze personen dan überhaupt wel gered?" De Arminiaan zal denken dat die persoon wel degelijk gered was, maar zijn redding nu heeft verloren. Beide visies doen echter tekort aan de Bijbelse realiteit. De Calvinist is hier onjuist, omdat hij wellicht denkt dat Hymeneüs nooit gered was. Dr. Dennis Rokser merkt in zijn boek "Shall Never Perish Forever" (p. 218) in dit verband immers op dat, indien er een schipbreuk is, er ook een schip moet zijn geweest: "Een schip dat niet bestaat, kan geen schipbreuk lijden." De Arminiaan is dus correct in zijn assertie dat Hymeneüs gered was. Hij is echter incorrect in zijn bewering dat Hymeneüs zijn redding kwijt is geraakt.

Satan
"Maar.. Hij wordt toch aan de satan overgeleverd? Dan gaat hij toch naar de hel?" Nou, nee. Dat is niet precies wat Paulus hier zegt. We moeten goed kijken naar wat Paulus wél en niet zegt, om erachter te komen wat hij bedoelt. Wat Paulus hier doet, is in feite een zeer ingrijpende vorm van  kerkelijke buitensluiting. Excommunicatie, wordt dit ook wel genoemd. Ook in de eerste brief aan de Korinthiërs doet Paulus iets vergelijkbaars. In de tekst hiernaast kunt u daarover lezen. Merk vooral ook op wat Paulus eraan toevoegt:

"Ik heb, hoewel afwezig met het lichaam, maar aanwezig met de geest, namelijk reeds besloten – alsof ik aanwezig was – om hem die dat zo gedaan heeft (...), over te geven aan de satan, tot verderf van het vlees, opdat de geest behouden zal worden op de dag van de Heere Jezus." (1 Korinthe 5:3, 5, HSV)

Behoud
​Paulus had uiteindelijk het behoud van deze man op het oog, niet zijn ondergang! Het overleveren had dus een duidelijke functie. Hij liet hem als ware over aan de grillen van satan, die in de wereld rondgaat als een briesende leeuw (1 Petrus 5:8). Paulus gebed was dus dat de man door deze sanctie tot inkeer kwam. De persoon in kwestie hier was natuurlijk niet Hymeneüs, maar wel een andere broeder die in ernstige zonde leefde. De eerste verzen van dit hoofdstuk vertellen ons dat hij met zijn stiefmoeder sliep. Paulus maant de gemeente om deze man uit hun midden te verwijderen, wat ook gebeurde. Dat gebeurde echter zo ingrijpend, dat hij er in de tweede brief aan Korinthe nogmaals over moest schrijven. De gemeente had de man uit hun midden verwijderd, maar bleef moeite houden met deze persoon, zelfs nadat hij zijn zonde had beleden en daarmee was gestopt. Daarom roept Paulus hen op om hem te vergeven en weer als broeder toe te laten in de gemeente:

" 5. Maar als iemand droefheid veroorzaakt heeft, dan heeft hij niet mij bedroefd, maar in zekere zin – opdat ik het hem niet te zwaar maak – u allen. 6. Voor zo iemand is die straf, die door velen is opgelegd, genoeg geweest. 7. Zodat u hem daarentegen liever moet vergeven en bemoedigen, opdat zo iemand niet misschien door al te grote droefheid wordt verteerd. 8. Daarom verzoek ik u dat u uw liefde voor hem weer bevestigt." (2 Kor. 2:5-8, HSV)

Hymeneüs
Rokser merkt verder op dat ook het vers waarmee we dit artikel begonnen, al duidelijk impliceert dat er een les voor Hymeneüs (en Alexander) is om te leren. Als Paulus hen enkel uit de gemeente wilde verwijderen en als het ware anathema (de ergst mogelijke vervloeking, zie Gal. 1:6-9) wilden verklaren, waarom wilde hij hen dan nog een les leren? Is dat rancune? Zo van: "Dat zal je leren!" Of heeft Paulus ook hier weer iets anders op het oog? Wel, merk op dat dit vers niet het enige vers is waar we iets over Hymeneüs kunnen leren.

"En hun woord zal zich uitzaaien als kanker; onder hen bevinden zich Hymeneüs en Filetus. Zij zijn van de waarheid afgeweken door te beweren dat de opstanding reeds heeft plaatsgevonden, en breken het geloof van sommigen af."
​(2 Tim. 2:17-18, HSV)

Afbraak
De belangrijkste reden van deze excommunicatie wordt hier heel duidelijk: Paulus wil voorkomen dat het geloof van sommigen wordt afgebroken door Hymeneüs, en in dit geval ook ene Filetus, hoewel Alexander ook nog een vermelding krijgt in het vierde hoofdstuk van de tweede brief aan Timotheüs (vers 14). Rokser meldt ook hier weer: Hoe kan een geloof dat niet bestaat afgebroken worden? Natuurlijk waren dit ware gelovigen, en dat was dan ook de reden dat Hymeneüs, Filetus en Alexander buitengesloten moesten worden. Het risico bestond immers dat hun oprechte geloof schade zou oplopen, en dat wilde Paulus natuurlijk koste wat het kost voorkomen! De frasering hier geeft echter wel duidelijk aan dat dat wel degelijk een mogelijkheid is: Het geloof kán dus afgebroken worden. Onze redding blijft echter onwrikbaar en vast staan, zelfs als we falen om trouw te blijven. Dat maakt Paulus een aantal verzen eerder wel duidelijk in zijn brief aan Timotheüs:

"Als wij ontrouw zijn, blijft Hij getrouw. Hij kan Zichzelf niet verloochenen." (2 Timotheüs 2:13, HSV)

Vrijbrief
Natuurlijk is het absoluut niet Gods wil dat ons geloof wordt afgebroken! Dit is dan ook geen vrijbrief om maar lekker door te gaan met zondigen of er als christen een beetje roekeloos op los te leven. Daar wordt het EGAG-kamp nogal eens van beschuldigd, maar dat is een drogredenering. Op deze manier worden ons woorden in de mond gelegd die wij nooit hebben uitgesproken. Voor wie dit denkt, zou ik graag willen uitnodigen om deel 19 van deze serie nog eens goed door te lezen. Nee, Paulus wil juist dat het geloof níet wordt afgebroken en dat is dan ook mijn bedoeling met deze serie. Ons geloof kan op vele manieren schipbreuk lijden, en één daarvan is dat we in feite in continue shock leven dat we iets hebben gedaan dat zó ernstig is dat er geen vergeving meer mogelijk is. Dat was bij mij althans 30 jaar lang het geval.

Kramp
Het kan je al die tijd in een kramp houden, waardoor je als christen eigenlijk niet meer goed tot vruchtdragen komt en misschien zelfs een middelmatig leven gaat leiden als christen. Pas 12 jaar geleden geleden ontdekte ik hoe het wérkelijk zat met betrekking tot dit onderwerp (EGAG) en merkte ik dat er een last van mijn schouders afviel. Jarenlang zelf proberen zondige patronen te doorbreken maakte plaats voor een focus op Jezus, en langzaam maar zeker begonnen de patronen te veranderen. We overwinnen dan ook niet als we maar blijven focussen op het probleem; maar alleen als we focussen op de Oplossing: Jezus Christus. EGAG is voor mij een soort vangnet waardoor ik weet dat Jezus altijd van me blijft houden, zelfs als ik soms faal. Wil Jezus dan dat ik faal? Natuurlijk niet! Hij wil echter dat u weet dat áls u faalt, er altijd weer een weg terug is. Hoe erg onze zonden misschien ook lijken.

"Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid." (1 Johannes 1:9, HSV)

Meer lezen? In het eerste deel van de serie wordt het fundament gelegd van de doctrine van Eens Gered, Altijd Gered. In dat deel, en ook in deel 2, wordt duidelijk dat het als wedergeboren christen absoluut onmogelijk is om uw redding kwijt te raken. De andere delen gaan over Bijbelteksten die we vervolgens naar onze hoofden gesmeten krijgen. Maar zeggen die teksten wel wat men dénkt dat ze zeggen? Klik op het blauwe cijfer en ontdek het zelf.

1: Het Fundament
2: Werken
3: Onvergeeflijke Zonde
4: Verkiezing & Vruchten
5: Opnieuw Bekeren
6: ​Niet Meer Zondigen
7: Ga Weg van Mij
​8: Blijven Geloven
​9: Bekeren en Dopen
​​10: Belijden & Tongentaal

​​11: Adam, Eva & Engelen
12: Zeven Lastige Verzen
13: Toevoegen of Afdoen
14: Teken van het Beest
​15: Ultieme Zekerheid
16: Afgehouwen Takken
17: De Kerkvaders
18: Judas
​19: Ons Vangnet
20: Ananias en Saffira

​21: Het Lot van Lot
22: Zelfmoord
23: In Hem Blijven
24: Tevergeefs Gelopen
25: Redding Geest en Ziel
26: Redding door Heiliging
27: Werk aan uw Redding
28. Dopen met de Geest
29. Bewust Zondigen