Het Karakter van Tom de Wal

Als christen kunt u de naam Tom de Wal in de afgelopen jaren bijna niet gemist hebben. Met zijn organisatie Frontrunners wist de "gebedsgenezer" in 10 jaar tijd een flink imperium uit de grond te stampen. Hoewel zijn events honderden en soms zelfs duizenden bezoekers per keer trekken, heeft hij geen vaste locatie waar wekelijks kerkdiensten op zondag worden georganiseerd. Toch staat een megakerk wel hoog op zijn wensenlijstje. Eind 2024 bleek echter dat de geplande bouw van zijn megakerk (voorlopig) niet door kon gaan. Op zijn site laat hij trots de cijfers zien: Meer dan 1000 mensen hebben onderwijs gevolgd op zijn Bijbelschool, en er zijn bijna 9000 studenten getraind. Verder zijn er meer dan 1 miljoen van zijn boeken verspreid en ten slotte zijn er ook 1600 mensen tot Jezus geleid. Momenteel is De Wal bezig met zijn "Karakterschool", een serie lezingen waarbij hij kijkt naar hoe het typische karakter van een christen zou moeten zijn. Hoe staat het eigenlijk met De Wals eigen karakter?

"Daarom, wie denkt te staan, laat hij oppassen dat hij niet valt." (1 Korinthe 10:12, HSV)

Hoogmoed
Ik wil er graag een aantal thema's uitlichten. In sessie 2 spreekt De Wal over hoogmoedigen. Volgens de Van Dale is dit een synoniem voor trots, opgeblazenheid of een hoge dunk van jezelf hebben. Ik kan me niet helemaal aan de indruk onttrekken dat Tom hier zelf toch ook wel gevoelig voor is, als we naar zijn website kijken en een stukje naar beneden scrollen. Zoals gezegd zijn cijfers voor hem blijkbaar zo belangrijk dat ze genoemd moeten worden. Wat is hier precies de bedoeling van? Wil hij zichzelf graag vergelijken met andere kerken? Is zijn kerk beter dan die van anderen? En wat zeggen deze cijfers dan eigenlijk écht? Worden enkel handopstekingen geteld? En wat als mensen meerdere keren hun hand hebben opgestoken, in verschillende diensten? En hoe gaat het dan verder met deze mensen? Worden ze goed toegerust, of is er eigenlijk weinig zicht op wat er verder gebeurt? Zou het kunnen dat sommigen van hen slechts vanuit emotie (door een bepaalde emotionele sfeer die dankzij opzwepende muziek wordt opgeroepen) een hand opsteken en vervolgens weer hun weg vervolgen, zonder ooit terug te komen of een vruchtbaar leven te leiden? Ik moet denken aan de gelijkenis van de zaaier.

"Een ander deel viel op steenachtige plaatsen, waar het niet veel aarde had; en het kwam meteen op, doordat het geen diepte van aarde had. En toen de zon opgegaan was, verschroeide het; en doordat het geen wortel had, verdorde het." (Mattheüs 13:5-6, HSV)

Leerbaarheid
Ik wil hierin geen oordeel vellen, maar enkel een aantal kritische vragen stellen. Wie immers zo hoog van zichzelf opgeeft, moet daarbij natuurlijk wel kritisch zijn. Kritiek is echter iets waar De Wal zichtbaar moeite mee heeft. Vele bezorgde christenen hebben hun kanttekeningen geplaatst bij zijn methoden, maar daar wordt eigenlijk nauwelijks naar geluisterd. In sessie 8 spreekt De Wal over onderwerpen als correctie en leerbaarheid, maar in de praktijk komt daar bij hemzelf niet veel van terecht. In plaats van naar deze oprechte correcties te luisteren, zet De Wal geregeld de tegenaanval in, waarin hij al zijn critici allemaal over één kam lijkt te scheren. Het filmpje hieronder is bijvoorbeeld gericht aan alle YouTube- en Facebook-criticasters, zoals de video zelf vermeldt. De Wal vond het blijkbaar nodig dit filmpje door AI te laten genereren, en en publique op internet te plaatsen.

"En aan een ander werkingen van krachten, en aan een ander profetie, en aan een ander het onderscheiden van geesten, en aan een ander allerlei talen, en aan een ander uitleg van talen." ( Korinthe 12:10, HSV)

Laster
Het is ongetwijfeld een heel grappig filmpje voor zijn eigen volgelingen, maar we kunnen ons afvragen wat dit zegt over De Wals eigen karakter. De geestelijke gave van onderscheid (zie de tekst hierboven) wordt hier echter door het slijk gehaald, en de gave van onderschijt genoemd. Sowieso is de woordkeuze al niet echt netjes voor een christen, maar bovendien staat het ook bol van de drogredeneringen. Het is eigenlijk één lange tirade van oneliners, waarin duidelijk wordt dat De Wal allesbehalve leerbaar is. Liefdevolle maar tegelijk ernstige waarschuwingen van bijvoorbeeld Jos van EvangeliseerNL of Chris van Christelijke Apologeet worden hiermee allemaal op de grote hoop gegooid en hun karakter wordt daarmee gelasterd. In plaats van het gesprek met hen aan te gaan, worden ze zonder nuance in verband gebracht met uitwerpselen. In zijn meest recente sessie spreekt hij precies over dit onderwerp: laster. Heeft hij de zelfreflectie om dit filmpje (evenals de andere AI-gegenereerde tirades) offline te halen, een mea culpa te plaatsen en de durf om het gesprek met zijn criticasters aan te gaan?

"Zo zult u hen dus aan hun vruchten herkennen."
​(Mattheüs 7:20, HSV)

Dwalingen
Natuurlijk werkt dit twee kanten op. Ook wij als critici moeten uitkijken dat we niet voldoen aan de stereotypering die in de video duidelijk zichtbaar is. We zijn als mensen, en zelfs als christen namelijk feilbaar en hebben daar ongetwijfeld fouten in gemaakt. Tom is vaak een dwaalleraar genoemd en dat is natuurlijk geen term waar we lichtzinnig mee rond moeten strooien. Ook ik ben daar weleens voor uitgemaakt, en dat doet altijd pijn. De vraag is echter hoe we reageren als iemand zoiets roept. Gaan we met deze persoon in gesprek om te kijken waar de kritiek precies vandaan komt? En durven we onze visie vervolgens bij te stellen en een publiekelijk excuus te geven? In onze levenswandel zijn wij als christenen als het goed is continu aan het afstemmen op wat de Heilige Geest ons leert. Wanneer we niet goed luisteren, lopen we het risico dat we soms dwalingen verkondigen. Dat maakt ons nog niet direct een dwaalleraar in strikte zin. Begrijp me goed, wie hierin volhardt en de zachte correctie van de Geest telkens negeert, kwalificeert zeker als een dwaalleraar. We maken echter allemaal fouten, en daarom is het ook zo belangrijk dat we andere broeders en zusters de kans geven in gesprek met ons te gaan en ons te mogen corrigeren. Dát is het ware karakter van een christen. IJzer scherpt immers ijzer (Spreuken 27:17). Zelfs Paulus complimenteerde zijn toehoorders die controleerden of het waar was wat hij zei.

"En dezen waren edeler van gezindheid dan die in Thessalonica, want zij ontvingen het Woord met grote bereidwilligheid en onderzochten dagelijks de Schriften om te zien of die dingen zo waren." (Handelingen 17:11, HSV)

Meer lezen?

Recensie: Bidden is Ontvangen (Tom de Wal)
Debunked: God wil dat je Rijk bent (Tom de Wal)
Frontrunners Ministries: Een Geestelijk Piramidespel