Voorspelde Henoch 56 de Aanval op Iran?

Op YouTube worden regelmatig dingen beweerd die u uw wenkbrauwen wellicht doen fronsen. Soms pakken we er wat van die video's uit en houden we ze tegen het licht van de Bijbel om te ontdekken of de posters van die filmpjes de zaken juist interpreteren, of niet. Josh Peck van Daily Renegade meent dat de huidige aanval van de VS en Israël op Iran misschien wel een vervulling is van een passage uit Henoch 56. "Wat zegt u? Waar in de Bijbel vind ik dat boek?" zegt u nu misschien. U bent niet de enige. Veel christenen weten niets van dit boek, en veel andere christenen hebben er wel weet van, maar hebben er tegelijk ook een moeilijke relatie mee. Sommigen verwijzen het meteen naar de prullenbak, omdat het geen door de Heilige Geest geïnspireerd werk is, maar anderen zien het wel degelijk als een belangrijk werk, hoewel niet per se geïnspireerd door de Heilige Geest. In dit artikel zullen we daarom twee dingen doen. Allereerst zullen we bepalen welke waarde we het boek Henoch toe moeten bedelen, en vervolgens zullen we kijken naar wat hoofdstuk 56 van dit boek zegt over Iran.

"En in die dagen zullen de engelen terugkeren, en zich naar het oosten op de Parthen en Meden storten: Zij zullen de koningen in beroering brengen, zodat er een grote onrust over hen zal komen, en zij zullen hen van hun tronen jagen, opdat zij mogen uitbreken als leeuwen vanuit hun leger, en als hongerige wolven onder hun kudden." (Henoch 56:5, MNEI)

Henoch
Wat is het boek Henoch wél, en wat is het niet? Op deze vraag wil ik graag eerst met u een antwoord vinden. Wel, Henoch is in elk geval niet de oorspronkelijke schrijver van dit boek. Vrijwel alle Bijbelwetenschappers die zichzelf een beetje serieus nemen zijn het daarover eens. Over het algemeen wordt aangenomen dat het een verzameling van Joodse werken is uit de periode van de tweede tempel, met de naam Henoch. Niet omdat die dit boek geschreven zou hebben, maar omdat het voor een groot deel over deze persoon uit Genesis 5:18-24 gaat. Men houdt daarbij meestal de volgende boekindeling aan: Deel 1 gaat over de zogeheten wachters, een stel gevallen engelen die samenzweert, en waarover we in de Bijbel kort iets lezen in Genesis 6. Deel 2 gaat over gelijkenissen van Henoch, deel 3 gaat vooral over sterrenkunde, deel 4 over visioenen van Henoch en deel 5 ten slotte is een soort zendbrief. De oudste werken dateren uit de tweede eeuw voor Christus, en er zijn zelfs delen van in de Dode Zeerollen gevonden. Ook Nieuwtestamentische schrijvers zoals Judas en Petrus citeren eruit en verwijzen zelfs naar de persoon Henoch. Dat betekent echter niet dat dit een vrijbrief is dat álles wat er in dit boek staat, ook theologisch correct is.

"Ook over hen heeft Henoch, de zevende vanaf Adam, geprofeteerd, toen hij zei: Zie, de Heere is gekomen met Zijn tienduizenden heiligen, om over allen het oordeel te vellen en alle goddelozen onder hen terecht te wijzen voor al hun goddeloze daden, die zij op goddeloze wijze bedreven hebben, en voor al de harde woorden die zij, goddeloze zondaars, tegen Hem gesproken hebben." (Judas 1:14-15, HSV)

Dwaalleer
Wie online of in de boekenwinkel zoekt naar het boek Henoch, vindt soms ook een boek dat 2 Henoch heet, en er is zelfs een boek dat 3 Henoch heet. Van deze boeken weten we zeker dat ze niet koosjer zijn. Het tweede boek van Henoch ontleent tevens zijn naam aan de persoon uit Genesis 5, maar is veel later geschreven (pas in de eerste eeuw na Christus) door een Joodse sekte die er gnostische ideeën op nahield. Henoch 3 daarentegen is geschreven in de 5e eeuw na Christus, en werd een belangrijk ingrediënt voor de zeer occulte kabbalah. Deze dwaalleer moet u dus sowieso links laten liggen. 

"En zij zullen opgaan en het land van Zijn uitverkorenen onder voeten treden, en het land van Zijn uitverkorenen zal voor hen een dorsvloer en een hoofdweg zijn; Maar de stad van mijn rechtvaardigen zal een obstakel voor hun paarden vormen, en zij zullen een onderlinge strijd aangaan, en hun rechterhand zal zich in sterkte tegen henzelf keren."
(Henoch 56:6-7a, MNEI)

Analyse
Behalve Bijbelcommentaren zijn er ook commentaren op dit eerste boek van Henoch. Dr. Michael S. Heiser is zo'n commentator. Hij merkt allereerst op dat de gangbare vertaling dat de engelen "terugkeren" niet logisch is in de bredere context. Hij zou, evenals andere en betere versies, liever opteren voor de vertaling dat de engelen "zich verzamelen". Verder lijkt Heiser deze tekst vooral te plaatsen in nabije toekomst van de periode waarin de tekst geschreven werd. De Parthen waren een volk die aanvankelijk nomadisch leefden, maar zich na verloop van tijd verenigden en in het gebied gingen wonen dat nu Iran heet. Het bestond van 247 voor Christus tot 224 na Christus, en was een grote tegenmacht voor de Romeinen. Heiser denkt dat de schrijvers van 1 Henoch dit volk dus vermoedelijk ook als vijand zag. Hij stelt verder dat de term "land van Zijn uitverkorenen" in combinatie met de frase "stad van mijn rechtvaardigen" een duidelijke verwijzing lijkt te zijn naar Jeruzalem.

Heden
Wanneer we deze tekst dan echter naast de huidige gebeurtenissen leggen, zien we eerder het omgekeerde gebeuren. Het is niet Iran die het land Israël binnenvalt, maar andersom. Het is juist Israël die met o.a. vliegtuigen Irans militaire macht flink inperkt. Verder meldt de tekst dat Jeruzalem een blokkade vormt voor de "paarden" van de Parthen, ofwel Iran. Met een flinke dosis fantasie kan iemand daar misschien raketten in zien, en bij de "blokkade" aan de "Iron Dome" denken: het raketschild waarmee Israël de meeste aanvallen weet af te slaan. Het probleem daarmee is echter dat dit wel héél veel creativiteit vereist. Een paard is wezenlijk anders dan een raket. Het vliegt niet en is in de oorlog altijd bereden door een persoon. Ook is de Iron Dome niet primair gestationeerd in Jeruzalem, maar in plaatsen als Tel Aviv, Ashdod en Ashkelon. Het raketschild is dus een blokkade, maar het is juist níet Jeruzalem dat daarin instrumenteel is. Als dit dus al een profetie is die we serieus moeten nemen, dan gaat het zeker niet over de situatie nu. 

Toetsenbordtheologen
Eens te meer zien we dus weer dat het altijd opletten geblazen is met de vele sensationele filmpjes die rondzwerven op o.a. YouTube, maar ook TikTok, Instagram en Facebook. Velen met een toetsenbord denken tegenwoordig theoloog te zijn, maar helaas blijkt dat men vaak verrassend weinig onderzoek doet. We zullen de bredere context moeten beoordelen, maar ook de teksten in hun historische en culturele context moeten zien. Het lezen van commentaren van échte theologen kan daarbij enorm helpend zijn. Hoewel we ons natuurlijk altijd moeten laten leiden door de Heilige Geest bij Bijbelstudies, zie ik in de praktijk vaak dat de Geest voor mensen hun eigen theologische karretje gespannen wordt. "Ik heb echt het idee dat de Geest wil zeggen dat.." En vul zelf maar in. Dit soort frases kunnen rode vlaggen zijn, en wat volgt moet dus getoetst worden aan de Bijbel. Ja, we leven in bijzondere tijden. Maar laten we alsjeblieft bij de Bijbel blijven. Daar hebben we meer dan genoeg aan.