Wie is de Weerhouder?

Voor aanhangers van de opnameleer is het van belang om te weten wie de zogeheten "Weerhouder" in 2 Thessalonicenzen 2 is. Er wordt daar namelijk gesproken over iemand die "het mysterie van de ongerechtigheid" tegenhoudt, totdat Hij uit ons midden is verdwenen. Deze twee versjes zijn aanleiding geweest voor een hele wildgroei aan theorieën over Wie hier precies bedoeld wordt, dus laten we in dit artikel eens kijken naar de voors en tegens van de belangrijkste kandidaten.

"En u weet wat hem nu weerhoudt, opdat hij op zijn eigen tijd geopenbaard wordt. Want het geheimenis van de wetteloosheid is al werkzaam. Alleen is er iemand die hem nu weerhoudt, totdat hij uit het midden verdwenen is."
(2 Thessalonicenzen 2:6-7, HSV)

Michaël
De eerste kandidaat die vaak genoemd wordt door christenen, is Michaël, de aartsengel die in bijvoorbeeld Daniël 10 en 12 optreedt tegen de kwade machten. Deze machtige engel wordt vaak gezien als de beschermer van Israël en wordt in slechts een aantal Bijbelpassages bij name genoemd. Allereerst een paar dingen: Wie is in staat om ongerechtigheid tegen te houden? In principe God alleen, maar Hij kan er natuurlijk wel voor kiezen om een "agent" te kiezen die daartoe autoriteit krijgt. Laten we even in de gedachte van de voorstanders van deze theorie meegaan, en ervan uitgaan dat hier Michaël bedoeld wordt. We zien hem inderdaad een paar keer in actie in de Bijbel, maar als we goed kijken, ontstaat daar toch een ander plaatje dan in 2 Thessalonicenzen 2. Lees maar eens mee.

" 13. De vorst van het koninkrijk Perzië stond eenentwintig dagen tegenover mij, maar zie, Michaël, een van de voornaamste vorsten, kwam om mij te helpen toen ik daar achterbleef bij de koningen van Perzië. (...) 20. Toen zei hij: Weet u waarom ik naar u toe ben gekomen? Nu zal ik terugkeren om tegen de vorst van Perzië te strijden. En zodra ik vertrokken ben, zie, dan zal de vorst van Griekenland komen. 21. Ik zal u echter vertellen wat is opgetekend in het boek van de waarheid – al maakt niet één zich met mij sterk tegen hen, behalve uw vorst Michaël."  (Daniël 10:13, 20-21, HSV)

Israël
De reden dat veel christenen denken dat Michaël optreedt als de beschermer van Israël, is dat hij hier genoemd wordt als "uw" vorst, ten overstaan van Daniël. Omdat Daniël een Israëliet was, kan geïnfereerd worden dat Michaël dus de "vorst" (machtige leider) is van Israël. Wie zich een beetje verdiept heeft in de zogeheten "vergadering der goden" (met een kleine g) uit Psalm 82, weet dat er 70 (of 72) machtige "engelen" waren die ooit werden aangesteld om te heersen over de volkeren. Dr. Michael S. Heiser heeft hier veel over geschreven. Voor wie hier nog niet bekend mee is, raadpleeg eerst dit artikel voor een korte uitleg. Van al deze "vorsten" komen we er regelmatig enkele tegen in de Bijbel. Op Michaël na zijn zij God ontrouw geworden, en daarom is God zo boos op hen in Psalm 82. Hierboven wordt de "vorst" van Perzië genoemd, maar ook de vorst van "Griekenland", een land dat op dat moment nog een heel onbeduidend rijk was. Dit geeft aan dat er veel meer aan de hand was dan een gewone krachtmeting. Dit was een bovennatuurlijke krachtmeting!

"In die tijd zal Michaël opstaan, de grote vorst, hij die uw volksgenoten bijstaat. Het zal een benauwde tijd zijn, zoals er niet geweest is sinds er een volk is geweest tot op die tijd. In die tijd zal uw volk ontkomen: ieder die gevonden wordt, opgeschreven in het boek." (Daniël 12:1, HSV)

Verdrukking
Ook hier wordt nog eens bevestigd dat Michaël Daniëls volksgenoten bijstaat. Er wordt echter vooruitgewezen naar een toekomstige periode, die de "Grote Verdrukking" wordt genoemd door Jezus, als Hij dit vers in dat verband citeert in Mattheüs 24:15-21. In Openbaring 12 krijgen we echter nóg meer informatie over wat Michaëls rol precies zal zijn in deze tijd, die ook weleens de eindtijd genoemd wordt (hoewel de wereld daarna gewoon door zal gaan, met o.a. het 1000-jarige rijk, en daarna de eeuwigheid). Laten we ook eens naar die verzen kijken, want ik denk dat we daar een heel belangrijke sleutel vinden, die ons veel inzicht kan verschaffen in het idee of Michaël de Weerhouder kan zijn.

" 7. Toen brak er oorlog uit in de hemel: Michaël en zijn engelen voerden oorlog tegen de draak, ook de draak en zijn engelen voerden oorlog. 8. Maar zij waren niet sterk genoeg, en hun plaats werd in de hemel niet meer gevonden. 9. En de grote draak werd neergeworpen, namelijk de oude slang, die duivel en satan genoemd wordt, die de hele wereld misleidt. Hij werd neergeworpen op de aarde en zijn engelen werden met hem neergeworpen." (Openbaring 12:7-9, HSV)

Weerhouder
Wanneer we nu beide teksten naast elkaar leggen, ontstaat er toch een belangrijke discrepantie, waar veel christenen zich denk ik niet bewust van zijn. In de brief aan de Thessalonicenzen wordt de Weerhouder immers weggenomen uit het midden, zodat de ongerechtigheid (en bij extensie de zoon des verderfs, ook wel bekend als de antichrist) zijn gang kan gaan. In dit hoofdstuk van Openbaring echter, zien we dat Michaël juist helemaal niet weggenomen wordt, maar overwint en satan op de aarde smijt. Hij is in de hemel, en gooit satan en zijn handlangers de hemel uit. Er wordt in dat hoofdstuk echter wel iemand ánders weggenomen: het Kind! Merk op dat dit hoofdstuk zich, in tegenstelling tot wat in de meeste kerken wereldwijd helaas gedacht wordt, helemaal niet afspeelt in het verleden, maar in de toekomst! Daniël had dit al aangekondigd in het verband van de eindtijd (Dan. 12), en Johannes bevestigt dit nog eens. Immers, na de opname van dit Kind (in het Grieks wordt exact hetzelfde woord harpazo gebruikt, dat ook in 1 Thessalonicenzen 4 gebruikt wordt om de opname van de heiligen te beschrijven), volgt er een periode van 1260 dagen verdrukking (vers 6). Dit gaat dus niet primair over Jezus als Hoofd van de gemeente, die uit Maria geboren werd, maar over het Lichaam van Christus, die tevens mee zal regeren met een ijzeren staf (Op. 2:26-27, ref. 12:5). In dit artikel heb ik dat al eens verder uitgelegd, dus ik zal daar in dit artikel niet veel verder op ingaan.

Hemel
Ook de strijd in de hemel die hier beschreven wordt, wordt vaak verondersteld in het verleden al gebeurd te zijn, maar er is niets in de directe context wat dat aanduidt. Dit wordt vermoedelijk vaak gedacht, omdat satan in Genesis ook al viel, en daarna nog veel meer engelen, maar hun aantal was beperkt tot 200 individuen. In dit artikel leg ik uit waarom we de val van 1/3e van de engelen juist in de toekomst moeten plaatsen, en niet in het verleden. Het woord "Openbaring" zegt het eigenlijk al: er wordt iets geopenbaard dat eerst níet openbaar was.​

Mensen
Andere theorieën over wie de Weerhouder is, centreren zich meer rondom de menselijke factor. Sommigen zeggen dat het de menselijke regering is, die door middel van wetgeving de complete anarchie en dus de volledige ongerechtigheid nog een beetje tegen kan houden. Ook dit is echter problematisch, als we alle feiten op ons in laten werken. Hebben regeringen het nu immers zoveel beter gemaakt op de aarde? Wie de geschiedenis een beetje bestudeerd heeft, ziet een aaneenschakeling van oorlogen door machtswellustelingen, die juist dankzíj de vorming van regeringen slechter en slechter werden. De vorming van regeringen lijkt dus eerder een katalysator van ongerechtigheid, dan dat het die tegenhoudt. Ook in het postmoderne tijdperk gaat het achter de schermen niet anders. Wie daaraan twijfelt, zou ik willen aanraden dit boek van Robin de Ruiter eens te lezen. De wereld is niet zo fraai als men doet voorkomen.

Kerk
Een andere theorie is dat de kerk de aangestelde agent is om ongerechtigheid te weerhouden. Hoewel ik denk dat daar in de kern zeker wel een grote waarheid zit, is die waarheid niet compleet. Kijken we namelijk goed naar de geschiedenis van de "kerk", dan zien we een lange periode van o.a. het katholicisme, dat allesbehalve ongerechtigheid tegenhield. Ze was er in veel gevallen zelfs de aanstichter van. Wie Dave Hunts boek "A Women Rides the Beast" gelezen heeft, weet waarom. In brede zin hield de "kerk" als institutie dus geen ongerechtigheid tegen. Dat kon zij ook niet, omdat zij te maken had met wat Paulus het "vlees" noemt, en geneigd is tot alle kwaad (Gen. 8:21, Jer. 17:9, Jes. 64:6, Rom. 3:10-12). Ik geloof echter wél dat de wáre kerk (ook al was zij zeer klein in de donkere eeuwen van het katholicisme) altijd getracht heeft ongerechtigheid tegen te houden, maar dat kwam dan wel door één heel belangrijke Persoon:

Heilige Geest
De Weerhouder is naar mijn idee de Heilige Geest, en dan specifiek in de rol van werkzame "Agent" in ons wedergeboren christenen. Wij kunnen vanuit onszelf geen ongerechtigheid tegenhouden, omdat wij van nature in ons vlees leven. Paulus legt dit in Romeinen 7 en 8 uit. Echter, door te wandelen met de Geest, kunnen wij ongerechtigheid overwinnen. We moeten in dit perspectief stoppen met het zélf proberen van heilig leven. Dat lukt ons namelijk niet, en leidt enkel tot hypocrisie. Dit heeft voor vele kerkscheuringen gezorgd, omdat mensen zelf probeerden het werk van de Geest te doen, en daarmee vaak allerlei "vleselijke" trucs toepasten om dingen aan de buitenkant mooi te laten lijken. Manipulatie, intimidatie, de hele rataplan. Het echt volgen van Jezus ligt echter in het leren luisteren naar het zachte fluisteren van de Geest, en Hém het werk te laten doen. Het is in essentie dus een relatief passief geloof. Begrijp me goed: We moeten leren ons vlees uit te schakelen, en Hém de kans geven door ons heen te laten werken. Een wijnrank (Joh. 15) kan namelijk niet zelf vruchten produceren, maar die wel dragen. Probeer dus geen vruchten uit uw vlees te persen, want de vruchten van het vlees zijn heel anders dan die van de Geest (Gal. 5). Focus u op Jezus, op wat de Geest wil, lees Zijn Woord en u zult vanzelf van binnenuit veranderd worden. Dat is dan ook waar verandering behoort te beginnen: Van binnenuit gaat het vanzelf naar buiten. Niet andersom.

"En bedroef de Heilige Geest van God niet, door Wie u verzegeld bent tot de dag van de verlossing." (Efeze 4:30, HSV)

Verzegeling
Enfin, doordat wij verzegeld zijn met de Geest tot de dag van onze verlossing (Ef. 4:30), zullen wij dus mee moeten gaan als de Geest uit het midden (van de aarde) wordt weggenomen. Omdat onze zonden al verzoend zijn, behoeven wij Gods toorn immers niet te ondergaan. Anders zouden we dubbel gestraft worden. Dit is precies wat veel posttribbers (mensen die geloven dat wij christenen dwars door deze grote verdrukking moeten gaan) niet lijken te (of willen) snappen. Ook aanhangers van de partiële opname (gedeeltelijke opname) herbergen dit gedachtengoed. Velen willen het zelf "verdienen", en denken dat zij moeten laten zien dat zij "waardig" zijn door te volharden tot het einde. Onderaan het artikel zal ik wat links plaatsen waarin u een weerlegging van deze misvattingen kunt lezen. "Is de Heilige Geest dan helemaal niet meer actief op aarde in de eindtijd?" vraagt u zich wellicht terecht af. "Maar hoe kunnen al die heiligen dan gered worden, waarover we in Openbaring lezen?" Nou, gewoon op dezelfde manier als alle geloofshelden uit Hebreeën 11 ook gered werden. Door het geloof werden zij behouden, en ook toen was de Geest actief. Hij kwam echter óver hen, of óp hen. Uniek voor onze dispensatie is dat Hij ín ons is, en dus ook onlosmakelijk met ons verbonden is (Ef. 4:30) nadat wij wedergeboren zijn. Dat verandert weer als de kerk uit het midden is verdwenen. De Geest kan dan nog steeds werken om mensen te overtuigen van zonde en gerechtigheid (Joh. 16:8-11), maar zal dat vermoedelijk op een meer oudtestamentische manier doen.

Slot
Ten slotte zijn er nog twee varianten van deze theorie, waarbij "het prediken van het evangelie" als de weerhouder wordt gezien, of juist Gods plan. Het probleem is echter dat Paulus heel duidelijk refereert aan deze Weerhouder als een Hij: een Persoon dus. In eerste instantie noemt hij de Weerhouder in sommige vertalingen een "het", maar later is in de Griekse manuscripten heel duidelijk een "Hij" te zien. De Geest wordt in het Grieks Pneumos genoemd, wat een onzijdig woord is. De Griekse taal vereist dan ook dat er een onzijdig verwijswoord wordt gebruikt om naar Hem te verwijzen. De Trooster wordt in het Grieks echter Parakletos genoemd, wat juist een mannelijk woord is. Daarvoor is dus weer een mannelijk verwijswoord nodig. Is het niet bijzonder dat beide verwijswoorden worden gebruikt in bijvoorbeeld de King James Vertaling? Ook wanneer we de kruisreferenties naar Openbaring 12 nog eens in overweging nemen, staat het voor mij buiten kijf dat het juist de Gemeente is die als Lichaam van Christus (het Kind), en verzegeld door de Geest, opgenomen wordt, waardoor de satan (de draak) vrij spel krijgt op de aarde. Het goede nieuws is, dat het moment van deze opname heel nabij is, wanneer we kijken hoe rap alle gebeurtenissen momenteel gaan in de wereld. Nóg beter nieuws is dat u van uw zonden verlost kunt worden, door in Jezus volbrachte werk te gaan vertrouwen. Niet in uzelf, nee.. In Hém! Wie immers op zichzelf vertrouwt, redt het niet. We hebben Jezus nodig om van alle schuld bevrijd te worden, en de Geest om tegen de zonden te strijden. Wacht niet langer, en kies er vandaag nog voor in Hem te gaan geloven!

Meer lezen?

Debunked: Posttribulationisme
Debunked: Partiële opname
​Eens Gered, Altijd Gered: Volharden tot het Einde
Wanneer viel het Derde Deel van de Engelen?
Bijna Thuis: Contouren van de Grote Verdrukking
​Zijn wij Kleine Goden?