Zijn Engelen geschapen naar Gods Beeld?

Dat klinkt misschien als een no-brainer, maar toch is dit precies wat de christelijke auteur en documentairemaker Timothy Alberino hier beweert. Hij meent dat zij onze "oudere broers" zijn, en ook geschapen zijn naar Gods beeld en gelijkenis. Mocht dit zo zijn, dan heeft dat serieuze soteriologische gevolgen. Waar haalt hij dit idee echter vandaan? In dit artikel zullen we samen aan de hand van de Bijbel bekijken of Alberino gelijk heeft, of niet.

"En God zei: Laten Wij mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis; en laten zij heersen over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht, over het vee, over heel de aarde en over al de kruipende dieren die over de aarde kruipen!" (Genesis 1:26, HSV)

Vergadering
Alberino baseert zich in zijn boek Birthright (p. 69) op het baanbrekende werk van de onlangs overleden dr. Michael S. Heiser Unseen Realm (p. 39), waar laatstgenoemde vanuit de schriften heel duidelijk maakt dat er meer goden bestaan dan alleen God. Dat klinkt als vloeken in de kerk, maar merk op dat ik dit met een kleine letter schrijf. Deze "goden" zijn natuurlijk niet almachtig, alomtegenwoordig, alwetend en bovendien ook geschapen wezens. De Bijbel maakt er absoluut geen geheim van dat er meerdere "goden" zijn, en dat is niet alleen maar een poëtische stijlfiguur. Lees Ex. 12:12, 15:11, 20:3, 23:13, 24, Deut. 6:14, 10:17, 32:17, Ps. 86:8, 95:3, 96:4, 97:7, 135:5, 138:1, Joz. 24:2, 14-15, Richteren 2:11-13, 10:6, Jer. 46:25, Dan. 11:36-39, etc. bijvoorbeeld maar eens. Dat dit niet enkel over afgodsbeeldjes gaat die "in zichzelf niets voorstellen", wordt wel duidelijk als we de inhoud van Psalm 82 overwegen. Deze Psalm vormt de basis van Heisers belangrijkste werk Unseen Realm, en vertelt ons over het idee van een zogeheten Goddelijke vergadering. Laat me dat uitleggen.

"Een psalm van Asaf. God staat in de vergadering van God, Hij oordeelt te midden van de goden."
​(Ps. 82:1, HSV)

Elohim
In de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst vinden we het woord Elohim regelmatig terug, wat meestal vertaald wordt als God. Merk op dat Elohim Zijn titel is, maar niet Zijn Naam. Zijn Naam is immers YHWH, en Hij is de Enige in Zijn soort, als ik zo vrij mag zijn dat zo te zeggen. Hij is de God der goden, de Elohim der elohim. Door gebrekkige vertalingen zijn veel inzichten helaas verloren gegaan, maar als we naar de Hebreeuwse grondtekst gaan, wordt duidelijk dat er veel meer wezens zijn dan God alleen. Er worden natuurlijk vaak engelen genoemd, maar ook daar is niet altijd duidelijk wat er precies bedoeld wordt. Het Hebreeuwse malachim betekent immers primair boodschappers, en dat kan dus ook betrekking hebben op mensen. Context is zoals altijd dus de sleutel om goed te begrijpen wat er bedoeld wordt. Zo stuurde Jakob malachim (boodschappers) naar zijn broer Esau, in Genesis 32:3. Vanuit die context is het overduidelijk dat het om mensen gaan.

"Ík heb wel gezegd: U bent goden, u bent allen zonen van de Allerhoogste; toch zult u sterven als een mens, zoals iedere andere vorst zult u vallen." (Psalm 82:6-7, HSV)

Goden
Wie iets van de Hebreeuwse taal afweet, weet dat de suffix -im meestal verwijst naar een meervoud. Het is dus bijzonder dat het woord Elohim al in het meervoud staat, ook als daar niet goden, maar God bedoeld wordt. Omdat het werkwoord bara (creëren) in het enkelvoud staat in Genesis 1:1, weten we dat het om één Persoon gaat, Die tegelijk Drie is. In Genesis 1:26 verandert dit echter. Het werkwoord asa (maken) staat daar in het meervoud. Dit bracht dr. Heiser op het idee dat ook de andere goden (die toen nog niet gevallen waren, zoals in Psalm 82 te lezen is) wellicht op een bepaalde manier betrokken waren bij het scheppingsproces van mensen: "Laat Ons mensen maken." Ik wil daar graag grote voorzichtigheid betrachten. Ja, we lezen in Psalm 82:2 dat deze goden of godenzonen, zoals ze later worden genoemd, gemachtigd zijn om te oordelen. Maar verder lezen we nergens dat zij op enige manier betrokken werden bij het scheppingsproces. Ook Heiser is voorzichtig, want hij maakt expliciet duidelijk dat het scheppen an sich niet door de engelen gebeurt, maar wel meent hij dat God een soort van "overleg" had met zijn "vergadering der goden". Ik betwijfel dat ten zeerste, want ik lees dat nergens terug in de Bijbel. 

"Het gebeurde op een dag, toen de zonen van God kwamen om hun opwachting te maken bij de HEERE, dat ook de satan in hun midden kwam." (Job 1:6, HSV)

Godenzonen
Alberino trekt dit idee echter nog verder door, en meent dat God de mensen dus óók geschapen heeft naar hún beeld en gelijkenis. Hij laat in zijn citaat echter vakkundig vers 27 achterwege, wat mijns inziens heel duidelijk maakt dat het hier om de Drieëenheid gaat Die ons geschapen heeft naar Gods beeld, en niet dat de vergadering der goden daar ook bij betrokken was.

"En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen." (Genesis 1:27, HSV)

Conclusie
Hoewel ik het met dr. Heiser eens ben dat er een "vergadering der goden" bestaat, geloof ik dat hij en Alberino te ver gaan door te denken dat zij op enige manier bij de schepping betrokken waren. Het vers hierboven maakt onmiskenbaar duidelijk dat de mens geschapen is naar het beeld van God, niet naar het beeld van de goden. De mens is uniek in de zin dat zij het enige wezen is dat geschapen is naar Gods beeld. Jezus stierf dan ook voor mensen, niet voor engelen. We zien dan ook dat er voor ongehoorzame mensen genade is, terwijl het vonnis voor ongehoorzame engelen en andere bovennatuurlijke wezens (zoals deze "goden" of "godenzonen") onherroepelijk was, als we Judas 1:6 lezen. Wat maakt ons zo uniek en bijzonder? Ik geloof dat dit besloten ligt in het feit dat wij beelddragers zijn van de Allerhoogste.

"Wat is dan de sterveling, dat U aan hem denkt, en de mensenzoon, dat U naar hem omziet? Toch hebt U hem weinig minder gemaakt dan de engelen en hem met eer en glorie gekroond." (Psalm 8:5-6, HSV)