De Boeddhistische Wortels van het Calvinisme

In een recent debat tussen rascalvinist dr. James White en provisionist dr. Leighton Flowers stelt laatstgenoemde dat enkele ideeën uit het calvinisme direct terug te voeren zijn op het manicheïsme. Enkele principes daaruit zijn weer voortgekomen uit o.a. het boeddhisme. Wat betekent dit allemaal precies? Gun me een moment om dit even wat duidelijker uit te leggen.

Augustinus
De 16e eeuwse hervormer Johannes Calvijn heeft een heel grote stempel op het hedendaagse christendom in Nederland, maar ook in veel andere Westerse landen gezet. Wat velen niet weten, is dat Calvijn er wel heel bijzondere ideeën op nahield. Christen-auteur Dave Hunt schrijft daar uitvoerig over in zijn werk "What Love is This?" Zo citeerde Calvijn de controversiële 4e eeuwse kerkvader Augustinus gemiddeld op elke vierde bladzijde van zijn belangrijkste werk, en noemde hij Augustinus als één van zijn belangrijkste inspiratiebronnen. Augustinus was op zijn beurt ook weer een "kerkvader" die een grote nalatenschap had voor het christendom in de komende eeuwen, en lang niet altijd in goede zin. 

"Augustinus is zo geheel met mij, dat als ik wenste om een belijdenis van mijn geloof te schrijven, ik dat zou kunnen doen met alle volheid en bevrediging naar mezelf toe vanuit zijn geschreven werken." (Johannes Calvijn in Een Verhandeling van de Eeuwige Predestinatie van God)

Mani
Augustinus, van oorsprong een manicheïst, bekeerde zich later naar het christendom, en werd zelfs een grote tegenstander van de leringen van Mani, waarover hij dan ook regelmatig schreef in zijn werken. Toch geven academici aan dat bepaalde manicheïstische leringen nog steeds te herkennen zijn in de theologie van Augustinus. Hierbij valt te denken aan zijn visie op de oorsprong van goed en kwaad, de hel, de indeling van mensen in groepen als uitverkoren, horenden en zondaars. Ook het dualisme is nog te herkennen in zijn boodschap. Mani, een 3e eeuwse zelfverklaarde Iraanse profeet, had die ideeën in zijn jongere jaren weer opgedaan in India, waar hij inspiratie putte uit o.a. hindoeïsme en boeddhisme. Dualisme is bijvoorbeeld een idee dat diepgeworteld is in het oude India.

Filosofie
Om nu te zeggen dat calvinisme gelijk staat aan boeddhisme of hindoeïsme is natuurlijk nonsens, maar het is wel goed om te beseffen dat sommige gedachten uit de vijf punten terug te voeren zijn op hardnekkige filosofieën die door de eeuwen heen een grote invloed hebben gehad op de kerk. In plaats daarvan is het beter om te kijken naar wat de schriften zélf zeggen en niet naar wat iemand ín de tekst legt. 

"Pas op dat niemand u als buit meesleept door de filosofie en inhoudsloze verleiding, volgens de overlevering van de mensen, volgens de grondbeginselen van de wereld, maar niet volgens Christus." (Kolossenzen 2:8, HSV)

Calvinisme
Het zal u opgevallen zijn dat ik in dit artikel weinig verteld heb over waaróm calvinisme nu precies verkeerd is. Dat heb ik bewust gedaan, om uw aandacht niet te verliezen. Voor wie niet bekend is met de precieze afwijkingen van het calvinisme, zou ik dit artikel willen aanraden. Hier zet ik kort en krachtig uiteen wat er precies mis is met de vijf punten van het calvinisme. Voor wie daarna nóg niet overtuigd is, maar wel serieus wil onderzoeken waarom deze theologie niet klopt, is het zeker een aanrader om het debat hierboven te bekijken. Met name de introductieve woorden van dr. Leighton Flowers vanaf ongeveer 27 minuten, waar hij het calvinisme op een briljante manier compleet onderuit trekt in een exegese van één van de favoriete teksten van calvinisten. God bless! (: