De Twee Gezichten van Calvinisme

We hebben op dit blog al eens vaker stilgestaan bij de gevaren van calvinisme. Ik herhaal mezelf niet graag, dus wil ik u naar dit artikel doorverwijzen als u daar niet bekend mee bent. Op het YouTube-kanaal "Christelijke Apologeet" vertelt apologeet Chris Verhagen heel eerlijk dat er eigenlijk twee soorten calvinisme zijn. De deugdzame versie, die hijzelf natuurlijk van harte onderschrijft, maar ook het zogeheten "hypercalvinisme", waarbij alles tot in het extreme is doorgetrokken. Hij bespreekt hiervoor het boek van dr. Gert van den Brink; Hyperdordt. Ook dr. Van den Brink onderschrijft dat er iets grondig mis is binnen het calvinisme. Het laatste deel van de samenstelling is het woord "Dordt", en verwijst hierbij naar de Dordtse Leerregels, waarin het vijfpuntscalvinisme haar grondslag vindt. Hiermee komt dus eindelijk erkenning in eigen kringen, voor een probleem waar veel critici al langer op wijzen. Het is dus niet zo dat "wij calvinisme niet begrijpen," zoals ons vaak verweten wordt. Nee, het zijn de hypercalvinisten die calvinisme niet begrijpen. Althans, dat is de indruk die we krijgen als we naar Verhagen en Van den Brink luisteren. Maar is het überhaupt wel zo dat er twee verschillende soorten calvinisme zijn? Of is het allemaal gewoon één pot nat?

"Pas op dat niemand u als buit meesleept door de filosofie en inhoudsloze verleiding, volgens de overlevering van de mensen, volgens de grondbeginselen van de wereld, maar niet volgens Christus."
​(Kol. 2:8, HSV)

White
Verhagen geeft bij de beschrijving op zijn YouTube-kanaal het volgende aan: "Persoonlijk onderschrijf ik grotendeels de 1689 London Baptist Confession (reformed baptist). Calvinistisch qua soteriologie. Bronnen van inspiratie hierin zijn Cornelius van Til, Greg Bahnsen, James White, Jeff Durbin, enzovoorts." De bekende (beruchte?) christelijke debater James White en apologeet Jeff Durbin zijn echter calvinisten die precies dat hypercalvinistische geluid laten horen en verdedigen. Maar dat zijn niet de enigen.

James White ontkent het bestaan van een vrije wil.

"Want uit genade bent u zalig geworden, door het geloof, en dat niet uit u, het is de gave van God; niet uit werken, opdat niemand zou roemen." (Efeze 2:8-9, HSV)

Piper: Geloof alléén brengt je niet in de hemel.

Piper
​Een andere bekende vijfpuntscalvinist is John Piper. Net als White wordt hij door velen op handen gedragen. Maar wat leert deze man eigenlijk? Ik heb hiernaast een kort fragment neergezet zodat u het hem zelf kan horen zeggen. Hij beweert dat we niet door geloof alléén naar de hemel kunnen komen: "Er is méér nodig dan dat." Hij is dan ook een aanhanger van wat men "final salvation" noemt. Het idee hierbij is dat je niet precies kan weten of je gered bent, tot op het laatste moment. bij de hemelpoort.

Durbin
​​Een andere bron die Verhagen bij name noemt, is collega-apologeet Jeff Durbin. Waar Durbin normaliter inderdaad een goede debater is, maakt hij zich hiernaast schuldig aan het schetsen van een flinke karikatuur; een stropop. Hij beweert dat wanneer wij geloven dat Jezus voor állen is gestorven, dit de deur automatisch openzet naar universalisme (alverzoening, ofwel het idee dat uiteindelijk iedereen behouden wordt). Dat is natuurlijk onzin. Jezus stierf voor allen, zodat de voorwaarden ontstonden om allen te redden. Niet zodát allen gered werken.

Durbin zegt dat Jezus niet voor allen is gestorven.

Volgens MacArthur kan de mens niks goeds vanuit zichzelf doen, zelfs niet geloven in Jezus.

MacArthur
Ten slotte is er nog de bekende Amerikaanse dominee John MacArthur, ook bekend van zijn MacArthur Study Bible. En daar zit precies de catch. Deze Bijbel, die op veel punten goede commentaren van MacArthur biedt, is in de kern (hyper)calvinistisch. Deze laatste verdedigt dat calvinisme dan ook met hand en tand, zoals u hiernaast kunt zien. De eerste doctrine van het vijfpuntscalvinisme is totale verdorvenheid, dat hij hier probeert goed te praten. Het idee hierbij is dat de mens niks goed kan doen vanuit zichzelf. Zelfs geloven kan hij niet uit zichzelf.

Verhagen
Daarom veronderstelt (hyper)calvinisme dat regeneratie éérst moet plaatsvinden, voordat iemand kan geloven. Dat is echter antithetisch aan de Bijbel, waar we juist telkens zien dat iemand éérst begint te geloven en vervolgens wedergeboren wordt waardoor hij of zij eeuwig leven ontvangt. Alle vijf punten van dit (hyper)calvinisme hangen daarom nauw met elkaar samen. Het vereist het ontkennen van een vrije wil, want als er immers een vrije wil zou zijn, zou dit betekenen dat de mens zélf voor God kon kiezen. Daarom is het ook weer onlosmakelijk verbonden met het idee van dubbele predestinatie, en derhalve het idee dat Jezus enkel voor sommigen gestorven is. Want als Hij voor iedereen gestorven zou zijn, zou dat de wil van de mens volgens hen weer belangrijker maken dan Gods soevereine decreet om mensen vooraf tot de hel te verdoemen. Wat (hyper)calvinisten hier echter doen, is een heel klein deel van de Bijbel isoleren (specifieke gedeelten uit Romeinen 8 en 9), daar een morbide doctrine uit ontwikkelen, en die vervolgens extrapoleren naar elk ander vers uit de Bijbel. Dat is echt een heel vreemde hermeneutiek, die je gek genoeg totaal niet zou verwachten bij veel calvinistische intellectuelen. Hier speelt de neiging naar het blijven vasthouden van tradities naar mijn idee echter een hoofdrol, en maakt velen irrationeel. De bochten waar deze calvinisten zich in wringen, zijn werkelijk ongelooflijk. Ook Verhagen demonstreert dit zelf in het volgende fragment.

" 1. Ik roep er dan vóór alles toe op dat smekingen, gebeden, voorbeden en dankzeggingen gedaan worden voor alle mensen, 2. voor koningen en allen die hooggeplaatst zijn, opdat wij een rustig en stil leven zullen leiden, in alle godsvrucht en waardigheid. 3. Want dat is goed en welgevallig in de ogen van God, onze Zaligmaker, 4. Die wil dat alle mensen zalig worden en tot kennis van de waarheid komen. 5. Want er is één God. Er is ook één Middelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus. 6. Hij heeft Zich gegeven als een losprijs voor allen. Dit is het getuigenis op de door God bestemde tijd." (1 Timotheüs 2:1-6, HSV)

Allerlei
​Hij ageert hier tegen de critici op het typische vijfpuntscalvinisme, en wil met deze video eigenlijk twee van die vijf punten verdedigen, te weten; onvoorwaardelijke verkiezing en beperkte verzoening. Verhagen zwakt de context af door enkel te focussen op het woordje alle, (Grieks: pas) dat inderdaad ook vertaald kan worden als allerlei. In de eerste twee gevallen kan ik daarin met hem meegaan, want dan zou het lezen als "allerlei" mensen, wat op zich best in de context past. Waar Verhagen echter aan voorbij gaat, is vers 6. Hier staat heel duidelijk dat Jezus stierf voor allen. Doordat het woorden "mensen" hier mist, gaat de vlieger "allerlei mensen" niet op.

Verhagen blijkt zelf eigenlijk ook een hypercalvinist te zijn, die meent dat Jezus enkel stierf voor de uitverkorenen.

"Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft." (Johannes 3:16, HSV)

Wereld
Het bekende Johannes 3:16 bevestigt dit. God heeft de (hele) wereld lief, en ieder die in Jezus gelooft, gaat dus niet verloren maar heeft eeuwig leven. Toegegeven, het woord "hele" staat hier niet, en calvinisten maken daar soms een groot punt van. Ze menen dat enkel het uitverkoren deel van de wereld bedoeld wordt hier, en halen dan maar al te graag Johannes 6 aan, zoals Verhagen hierboven ook doet. Toch hoeven ze enkel de Bijbel maar open te slaan in de eerste zendbrief van Johannes om te zien dat er écht de hele wereld bedoeld wordt (zie de tekst hieronder). Hier kun je toch niet omheen, Chris? Wie is er nu de hypercalvinist? Of is hypercalvinisme eigenlijk gewoon mainstream calvinisme? Probeert Verhagen met zijn pleidooi een soort calvinisme-light aan te prijzen, dat bij nader inzien non-existent is? Zijn de twee gezichten van calvinisme misschien gewoon van hetzelfde laken een pak? Ik begrijp werkelijk niet waarom calvinisten als Piper, MacArthur, Durbin, White en Verhagen zo blijven vasthouden aan die 5 "heilige" punten. Als er een discrepantie is tussen die 5 punten en de Bijbel, moeten we die punten misschien aan de kant schuiven in plaats van aan de tekst van de Bijbel te blijven trekken, dunkt me. Laat u niet inpalmen door dit soort pseudo-intellectueel gewauwel, maar lees de Bijbel zélf en laat u leiden door de Heilige Geest. Niet door Johannes Calvijn. God bless! (:

"En Hij is een verzoening voor onze zonden; en niet alleen voor de onze, maar ook voor de zonden van de hele wereld." (1 Johannes 2:2, HSV)