De locatie van de Hof van Eden

Er zijn van die onderwerpen die voor veel christenen enorm intrigerend zijn, en waarover dan ook veel verschillende meningen bestaan. De locatie van de ark des verbonds, de locatie van de ark van Noach of de Urim en Thummim zijn daar voorbeelden van. Ook de oorspronkelijke plek van de hof van Eden is er zo eentje. Niet dat het belangrijk is voor ons zielenheil of onze dagelijkse handel en wandel met Christus, maar toch. Mensen houden van een mysterie, en zoeken vermoedelijk toch een soort plek waar zij een mystieke ervaring op denken te kunnen doen. Wat de reden ook is, elke vraag verdient een eerlijk antwoord. Al is het maar voor een archeologische onderbouwing van de Bijbel. Stille getuigen liegen immers niet. Zo is de oorspronkelijke berg van Sinaï bijvoorbeeld gevonden in Saudi-Arabië (precies waar Paulus al zei dat hij was in Galaten 4:25), en dat verklaart veel van wat we in de Bijbel lezen. Wanneer we de locatie van de hof van Eden kunnen bepalen, kunnen we wellicht ook veel leren over het hoe en waarom van bepaalde zaken in de Schriften. Laten we eens nauwkeurig kijken naar de geografische parameters die het Woord ons biedt.

" 10. Een rivier kwam voort uit Eden om de hof te bevochtigen. En vandaar splitste hij zich en vormde vier hoofdstromen. 11. De naam van de eerste rivier is Pison; die is het die rond heel het land van Havila stroomt, waar het goud is. 12. En het goud van dit land is goed; ook is er balsemhars en de edelsteen onyx. 13. En de naam van de tweede rivier is Gihon; die is het die rond heel het land Cusj stroomt. 14. En de naam van de derde rivier is Tigris; die loopt ten oosten van Assur. En de vierde rivier is de Eufraat." (Genesis 2:10-14, HSV)

Assur
In het tweede hoofdstuk van Genesis vinden we een aantal belangrijke parameters. Bedenk dat het Mozes was die de eerste vijf boeken van de Bijbel schreef. Hij schreef dus over plekken die betekenisvol waren voor hém en zijn lezers, en dat hij daarom begrippen gebruikt die zijn publiek kende. Hij schrijft hier over Assur (Assyrië), terwijl dat op dat moment van Genesis natuurlijk helemaal nog geen land was. Assur moest nog geboren worden (Genesis 10:22)! Hij zou degene zijn die diverse steden in dat gebied (tegenwoordig Syrië/Irak) zou gaan bouwen (Gen. 10:11). Mozes geeft hiermee echter aan bij zijn lezers dat we dus aan dit gebied moeten denken. Als extra indicatoren gebruikt hij nota bene twee rivieren die vandaag de dag nog steeds in dat gebied te vinden zijn: de Eufraat en de Tigris. Sommige theologen hebben aangegeven dat de wereld er na de zondvloed heel anders uit kwam te zien, en denken dat Noach totaal andere rivieren weer dezelfde namen gaf als vóór de zondvloed, net zoals de kolonisten dat in de Nieuwe Wereld ook vaak deden met Europese namen, door er enkel het woordje New voor te zetten, zoals New York of New Jersey. Dat is natuurlijk een mogelijkheid, maar geen eerste logische gedachte als we zo'n tekst lezen.

"Zijn [Ismaëls] nakomelingen woonden vanaf Havila tot Sur, dat ten oosten van Egypte ligt, in de richting van Assur. Zij vestigden zich tegenover al hun verwanten." (Gen. 25:18, HSV)

Havila
Een andere parameter is het land Havila. Waar ligt dit precies? Genesis 25 vertelt ons precies waar het ligt: aan de oostkant van Egypte, in de richting van Assyrië. Dit is het westelijke deel van het huidige Arabische schiereiland. Is daar veel goud te vinden? Zeker. Mahd adh Dahab is de grootste goudmijn van het land, en ligt precies in dat deel van Saudi-Arabië. Maar hoe zit het dan precies met de andere twee rivieren die ook in de tekst genoemd worden? Christen-archeoloog Joel Kramer ging op zoek.

Cusj
De rivier de Gihon wordt in Genesis 2 verband gebracht met de naam Cusj. Historisch gezien wordt hierbij vrijwel altijd gedacht aan het huidige Ethiopië, wat natuurlijk heel logisch is. Het ligt tegenover het Arabisch schiereiland, en vroeger hoorde Eritrea daar ook bij. Welke grote rivier stroomt rondom dit land? Dat kan er maar één zijn. De Nijl natuurlijk. Het probleem is echter dat Mozes heel goed wist wat de Nijl was, maar die naam hier juist níet gebruikt en in andere delen van de Thora wél, zoals in het boek Exodus. Gaat het dan misschien toch om een ándere rivier? Kramer denkt van wel. Er was immers niet één Cusj, maar er waren meer volken met die naam in die periode. Academici zoals prof. Brown en Zarins denken dat de Kassieten ook een tak waren van dezelfde familie. Zij leefden echter aan de ándere kant van het Arabisch schiereiland, rond het grensgebied van Irak en Iran. Etymologisch lijkt de naam inderdaad verwant, en de Eufraat en Tigris staan inderdaad in verbinding met de rivier de Karoen, die uit dat gebied komt. Is de Karoen dan één van de twee onbekende rivieren? Laten we eerst eens naar de laatste rivier op zoek: de Pison.

Wadi
Deze rivier stroomt zoals gezegd rond het land Havila, dat we zojuist al identificeerden als het westelijke deel van Saudi-Arabië. Kramer vertelt in de video hierboven dat we daarbij het beste aan de wadi Al-Rummah kunnen denken, omdat dat de énige rivier was die ooit in verbinding stond met de andere drie. De Nijl staat er niet mee in verbinding, en ook de andere door academici aangedragen suggesties niet. Nu, van een rivier kunnen we niet meer spreken, want de bedding is meestal compleet uitgedroogd. Toch valt er soms veel regen, en loopt de bedding weer vol. Daarom heet het ook een wadi. Kramer laat in de reportage zien dat het ooit een machtige rivier geweest moest zijn, van meer dan 2,5 kilometer breed. Kramer haalt overigens een commentaar van Bijbelcommentator E.A. Speiser aan, die aangeeft dat de term "hoofdstromen" uit vers 10 juist wijst op een samenvoeging van rivieren, niet de splitsing ervan. Dit is overigens niet gebaseerd op een analyse van de gebruikte Hebreeuwse woorden, want die geven echt duidelijk een splitsing aan. Het is meer een analyse op basis van hoe rivieren zich normaliter gedragen, zegt Kramer. Kijk op een landkaart naar de Mississippi, de Nijl of de Amazone bijvoorbeeld. Ze vertakken niet, maar convergeren juist. Ze komen samen in één grote rivier, en dat is inderdaad precies hoe dat met de meeste rivieren gaat. Ze gaan vanuit een hoger gelegen deel via de snelste route naar beneden, niet via verschillende routes.

Eden
In de afbeelding hierboven ziet u de Eufraat en Tigris samenstromen in de Shatt-al-Arab en heb ik geprobeerd om ook de oorspronkelijke rivier de Pison erbij te tekenen. Die liep helemaal door tot en met Medina, richting de westkust. Ook heb ik de naam van de Karoen-rivier erbij gezet. Klik met de rechtermuisknop op de afbeelding om deze in een apart tabblad te vergroten, of gebruik de Ctrl-toets in combinatie met de + of -. Kramer meent dat het oorspronkelijke Eden ergens rond het snijpunt van deze rivieren heeft gelegen. Als dit inderdaad zo is, verklaart dat in elk geval het een en ander. Het verklaart bijvoorbeeld waarom Nimrod daar een toren wilde bouwen. Hij wilde een toren naar de hemel bouwen, maar waarom deed hij dat in de vlakte van Sinear? Waarom niet in de bergen, als hij letterlijk omhoog wilde gaan? Die afstand was dan een cadeautje geweest. Dit heeft vermoedelijk te maken met de oorspronkelijke betekenis van het woord Babel. Bab-El betekent in het Sumerisch "Portaal naar God" (de Joden maakten er later een woordgrapje van; Babel betekent in het Hebreeuws namelijk verwarring). Geen wonder dat God zo boos werd. Nimrod had blijkbaar een manier gevonden om tóch door die afgesloten deur naar het hemelse Eden te kunnen gaan, maar slaagde daar niet in, omdat God ingreep. Vandaag de dag worden er nog veel hogere torens gebouwd, maar wordt God daar ook boos om? Niet dat ik weet. Alhoewel..

De hoogste toren ter wereld wordt momenteel in precies dát gebied (Basra) gebouwd, en is volgend jaar gereed. Meer halverwege dit artikel.

"En hij liet mij een zuivere rivier zien, van het water des levens, helder als kristal, die uit de troon van God en van het Lam kwam. In het midden van haar straat en aan de ene en de andere zijde van de rivier bevond zich de Boom des levens, die twaalf vruchten voortbrengt – van maand tot maand geeft Hij Zijn vrucht. En de bladeren van de boom zijn tot genezing van de heidenvolken."
​(Openbaring 22:1-2, HSV)

Hemel
Is Eden dan een plek in de hemel? Of op aarde? Het antwoord is ja. Ik geloof dat het oorspronkelijke Eden zowel een hemelse als aardse component had, maar dat het hemelse gedeelte af werd gesloten nadat Adam en Eva zondigden. In het boek Openbaring zien we heel duidelijk die hemelse component. In het boek Genesis wordt juist meer gefocust op de aardse component, en daarom zien we daar ook al die geografische plaatsen die genoemd worden. In het boek Openbaring zien we dat alles weer samenkomt. De aardse én hemelse dimensie komen weer bij elkaar. God kan weer onder de mensen wonen, omdat er met het probleem van de zonde is afgerekend dankzij Jezus. Het heeft dus weinig zin om te zoeken naar de fysieke hof van Eden. Kramer laat aan het einde van zijn video dan ook zien wat er wérkelijk toe doet: Zoek Jezus en geloof in Hem voor de verzoening van uw persoonlijke zonden. Dan zult u wérkelijk het échte Eden vinden, waar de Boom des Levens staat. God bless!